Norbertanki, czyli żeńska gałąź Zakonu Premonstratensów, to wspólnota zakonna założona w XII wieku przez św. Norberta z Xanten. Pełna nazwa zakonu brzmi Zgromadzenie Sióstr Kanoniczek Regularnych Zakonu Premonstratensów. Od samego początku duchowość norbertanek łączy życie kontemplacyjne z elementami wspólnotowego życia kanonicznego, zakorzenionego w tradycji Kościoła.
Kim są norbertanki?
Norbertanki to mniszki żyjące według rad ewangelicznych: ubóstwa, czystości i posłuszeństwa. Ze względu na charakter kontemplacyjny i klauzurowy zakonu składają także ślub „stałości miejsca”, a więc wybierając konkretny klasztor i wspólnotę, wybierają tym samym miejsce, w którym do końca życia pragną się uświęcać.
Ich powołanie realizuje się przede wszystkim poprzez modlitwę, życie wspólnotowe oraz służbę Kościołowi w duchu kontemplacji. Jako kanoniczki regularne, czerpią swoją tożsamość z życia wspólnego opartego na liturgii i wspólnocie dóbr.
Zakon został założony w 1120 roku w Prémontré we Francji i od początku miał charakter podwójny – obejmował zarówno mężczyzn, jak i kobiety.
Reguła św. Augustyna
Podstawą życia norbertanek jest Reguła św. Augustyna. Kładzie ona nacisk na:
- życie we wspólnocie i jedność serc,
- umiłowanie Boga i bliźniego,
- wspólne posiadanie dóbr,
- pokorę, posłuszeństwo i prostotę życia.
- modlitwę i liturgię
- służbę Kościołowi własnym charyzmatem
- pojednanie i przebaczenie
Reguła Augustiańska jest duchowym drogowskazem, który kładzie nacisk na to jak żyć Ewangelią we wspólnocie. Jej centralnym przesłaniem jest budowanie jedności i miłości w codziennym życiu opartym na głębokiej duchowości.
Konstytucje zakonne
Oprócz Reguły św. Augustyna, życie norbertanek jest również określone przez własne konstytucje zakonne zatwierdzone w 2002 roku przez Stolicę Apostolską. Dokument ten dostosowuje pierwotne założenia zakonu do współczesnych realiów i precyzuje zasady funkcjonowania wspólnoty.
- strukturę wspólnoty i sposób zarządzania klasztorem,
- rytm dnia oparty na liturgii godzin,
- zasady życia klauzurowego,
- formację zakonną (od postulatu po profesję wieczystą),
- relacje ze światem zewnętrznym.
Konstytucje podkreślają wierność tradycji przy jednoczesnym otwarciu na wyzwania współczesności.
Charyzmat zakonu
Charyzmat norbertanek można streścić jako połączenie życia kontemplacyjnego z liturgicznym i wspólnotowym. Najważniejsze jego elementy to:
- centralne miejsce Eucharystii w życiu codziennym,
- wspólnotowa modlitwa Liturgią Godzin,
- życie w jedności i wzajemnej miłości,
- kontemplacja Boga w ciszy i odosobnieniu.
Norbertanki szczególnie podkreślają znaczenie liturgii jako źródła i szczytu życia duchowego.
Życie klauzurowe
Norbertanki prowadzą życie klauzurowe, co oznacza oddzielenie od świata zewnętrznego w celu pełniejszego skupienia się na Bogu. Klauzura nie jest jednak celem samym w sobie, lecz środkiem do pogłębienia relacji z Bogiem.
Codzienność w klasztorze obejmuje:
- modlitwę wspólnotową i indywidualną,
- uczestnictwo w Eucharystii,
- pracę (zarówno fizyczną, jak i intelektualną),
- czas na Lectio Divina, czyli medytację Pisma Świętego,
- życie we wspólnocie oparte na wzajemnym wsparciu.
Choć życie klauzurowe wiąże się z ograniczeniem kontaktów ze światem, nie oznacza całkowitego odcięcia. Klasztory często przyjmują gości, prowadzą rekolekcje lub udostępniają przestrzeń do modlitwy w cieniu życia zakonnego.